polska

12 Lut 2018

kanon krajoznawczy Polski

Odznaka Krajoznawcza Polski

Od pewnego czasu zdobywamy odznaki krajoznawcze i turystyki kwalifikowanej PTTK, jedną z odznak jest Odznaka Krajoznawcza Polski, której regulamin mówi o zwiedzaniu obiektów zawartych w Kanonie Krajoznawczym Polski. Kanon ten jest pomocną listą zabytków, miast, parków narodowych oraz regionów godnych poznania. Zafascynowana stworzonym już kanonem tworzę powoli swój własny, ale teraz nie o tym. Prezentuję listę, która uzupełniana będzie w odnośniki do artykułów odwiedzonych już obiektów. Oczywiście, prócz aspektu samego poznania tych miejsc, ogromną radość sprawia mi kompletowanie w notesie pieczątek ze zwiedzanych obiektów.

Lista obiektów, którą znalazłam na stronie PTTK oraz szczegółowe opisy miejsc w formie książki.

regiony krajoznawcze

Dolnośląskie, Kujawsko-Pomorskie, Lubelskie, Lubuskie, Łódzkie, Małopolskie, Mazowieckie, Opolskie, Podkarpackie, Podlaskie, Pomorskie, Śląskie, Świętokrzyskie, Warmińsko-Mazurskie, Wielkopolskie, Zachodniopomorskie

gdanisko, część Zamku Krzyżackiego w Toruniu

najciekawsze miasta pod względem krajoznawczym

Gdańsk Dawne opactwo cystersów w Oliwie (z parkiem), Droga Królewska (zabytki przy ulicach Długiej i Długim Targu), Gmach Poczty Polskiej – Muzeum Poczty i Telekomunikacji, Kościół NMP, Kościół św. Brygidy, Kościół św. Katarzyny, Kościół św. Mikołaja, Miejski Ogród Zoologiczny, Muzeum Archeologiczne, Muzeum Narodowe, Pomnik Poległych Stoczniowców, Twierdza Wisłoujście, Westerplatte, Wycieczka statkiem po zatoce, Zespół Trzech Spichrzy – Centralne Muzeum Morskie.

Kraków Barbakan i Brama Floriańska, Cmentarz Rakowicki, Collegium Maius – Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kopiec Kościuszki, Kopiec Piłsudskiego, Kościół „Arka” w Nowej Hucie – Bieńczycach, Kościół Mariacki, Kościół śś. Piotra i Pawła, Kościół św. Anny, Kościół św. Katarzyny, Planty, „Rydlówka” – Muzeum Młodej Polski, Stara Bożnica – Muzeum Judaistyczne, Sukiennice – Galeria Sztuki Polskiej XIX w., Synagoga i cmentarz Remuh, Teatr im. Juliusza Słowackiego, Tyniec – opactwo Benedyktynów, Wzgórze Wawelskie (katedra, Zamek – Muzeum, Smocza Jama), Zbiory Czartoryskich, Zespół klasztorny Kamedułów na Srebrnej Górze.

Lublin Archikatedra śś. Janów Chrzciciela i Ewangelisty, Cmentarz przy ul. Lipowej, Dawny obóz koncentracyjny „Majdanek”, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Muzeum Wsi lubelskiej w Sławinku, Ogród botaniczny Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Plac Litewski, Rynek Starego Miasta, Wzgórze zamkowe (Muzeum Lubelskie i kaplica Św. Trójcy), Zespól klasztorny Dominikanów.

Poznań Archikatedra śś. Piotra i Pawła, Cytadela, Góra Przemysła, Hala Arena, Jezioro Maltańskie, Kościół farny św. Stanisława, Kościół Nawiedzenia NMP na Ratajach, Kościół św. Jana Jerozolimskiego, Muzeum Instrumentów Muzycznych, Muzeum Narodowe, Nowy Ogród Zoologiczny, Palmiarnia, Plac Adama Mickiewicza, Ratusz – Muzeum Historii Miasta, Wzgórze św. Wojciecha.

Przemyśl Katedra bizantyjsko-ukraińska, Archikatedra Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela,, Kopiec Tatarski, Kościół św. Teresy, Muzeum Archidiecezjalne, Wzgórze Zamkowe, Zespół cmentarzy z I i II Wojny Światowej.

Sandomierz Dom Długosza – Muzeum Diecezjalne, Katedra Narodzenia NMP, Podziemna trasa turystyczna, Ratusz, Wąwóz Królowej Jadwigi, Zamek – Muzeum Okręgowe, Zespół klasztorny Dominikanów.

Szczecin Archikatedra św. Jakuba Apostoła, Brama Portowa, Cmentarz Centralny, Jezioro Szmaragdowe, Kościół św. Jana Ewangelisty, Plac Orła Białego, Ratusz Staromiejski, Muzeum Miasta Szczecina, Wały Chrobrego – Muzeum Morskie, Zamek Książąt Pomorskich, Zwiedzenie portu statkiem.

Toruń Fort VII, Kamienica „Pod Gwiazdą”, Katedra śś. Janów Chrzciciela i Ewangelisty, Kościół NMP, Kościół św. Jakuba, Mury obronne, Muzeum Etnograficzne, Pałac Eskenów, Ratusz Staromiejski, Muzeum Okręgowe, Ruiny zamku.

Warszawa Cmentarz Ewangelicko-Augsburski, Cmentarz Powązkowski, Cmentarz Żydowski przy ul. Okopowej, Katedra św. Jana Chrzciciela, Łazienki Królewskie, Metropolitarna cerkiew prawosławna św. Marii Magdaleny na Pradze, Muzeum Historyczne m. st. Warszawy, Muzeum Narodowe, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum w Wilanowie, Muzeum Wojska Polskiego, Ogród Botaniczny w Al. Ujazdowskich, Ogród Saski z Grobem Nieznanego Żołnierza, Ogród Zoologiczny, Pałac Kultury i Nauki (widok z 30 piętra), Port Lotniczy im. F. Chopina, Rynek Nowego Miasta, Rynek Starego Miasta, Zabudowa ul. Krakowskie Przedmieście, Zamek Królewski, Zespół klasztorny Bernardynów na Czerniakowie.

Wrocław Aula Leopoldina i kościół Imienia Jezusa, Dworzec Świebodzki, Hala Ludowa, Mauzoleum Piastów Wrocławskich, Most Grunwaldzki, Muzeum Archidiecezjalne, Muzeum Narodowe, Muzeum Poczty i Telekomunikacji, Muzeum Sztuki Medalierskiej, Ogród botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Ogród Zoologiczny, Ostrów Piaskowy, Ostrów Tumski, Panorama Racławicka, Ratusz.

widok z Bramy Opatowskiej w Sandomierzu

parki narodowe

Babiogórski Park Narodowy Markowe Szczawiny (schronisko i Muzeum Turystyki Górskiej PTTK), Diablak, Sokolica, Przełęcz Krowiarki, Muzeum Babiogórskiego PN w Zawoi.

Białowieski Park Narodowy Muzeum Przyrodniczo-Leśne, Park Pałacowy, Obszar Ochrony Ścisłej (dawny rezerwat ścisły), Rezerwat Pokazowy Żubrów, Szlak Dębów Królewskich.

Biebrzański Park Narodowy Czerwone Bagno (szlak czerwony w rejonie leśniczówki Grzędy), Goniądz n. Biebrzą: zabudowa rynku, Twierdza Osowiec (Ośrodek Edukacyjny), Bagno Ławki (szlak zielony Groblą Honczarowską), Góra Strękowa n. Narwią k. Wizny, pole bitwy 1939 r.

Bieszczadzki Park Narodowy Przełęcz Wyżniańska, Połonina Wetlińska, Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Ustrzykach Górnych, Tarnica, Bieszczadzkie Muzeum Przyrodnicze w Ustrzykach Dolnych.

Drawieński Park Narodowy Dolina Drawy k. Głuska, Płociczna, tzw. Stara Węgornia k. Ostrowca, Jezioro Ostrowiec, Rezerwat „Radęcin” k. Moczel, Rezerwat „Głodne Jeziorka”.

Gorczański Park Narodowy Czoło Turbacza, Dolina Kamienicy w rejonie przełęczy Borek, Kudłoń, Rezerwat im. Władysława Orkana.

Kampinoski Park Narodowy Granica (rezerwat „Granica”, Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny, cmentarz wojenny), Palmiry, cmentarz i Muzeum Walk i Męczeństwa, Rezerwat „Rybitew”, Rezerwat „Sieraków’, Rezerwat „Zaborów Leśny”.

Karkonoski Park Narodowy Wodospad Szklarki, Kotły Wielkiego i Małego Stawu, Równia pod Śnieżką, Muzeum Karkonoskiego PN, Góra Chojnik, ścieżka przyrodnicza i ruiny zamku.

Magurski Park Narodowy Rezerwat „Kornuty”, „Diabli Kamień” k. Folusza, Przełom Wisłoki na pd. od Myscowej, Krempna, cmentarz wojenny z 1916 r., Kotań, cerkiew i lapidarium.

Narwiański Park Narodowy Kurowo, zespół dworski, muzeum Parku i ścieżka przyrodnicza, Punkty widokowe na dolinę Narwi w Bokinach lub Waniewie, Suraż, układ urbanistyczny miasta i Góra Królowej Bony.

Ojcowski Park Narodowy Brama Krakowska, Grota Łokietka, Muzeum Przyrodnicze im. Władysława Szafera w Ojcowie, Dolina Prądnika, Pieskowa Skała, zamek – muzeum.

Park Narodowy „Bory Tucholskie” Dąb „Bartuś”, Checz kaszubska nad jeziorem Mielnia k. osady Strużka, Miejsce widokowe nad Jeziorem Karsińskim k. osady Owink.

Park Narodowy Gór Stołowych Błędne Skały, Szczeliniec Wielki, Skalne Grzyby, Urwisko Batorowskie.

Park Narodowy „Ujście Warty” Chyrzyno – Ośrodek Edukacyjny, Ścieżka przyrodnicza „Ptasim Szlakiem”.

Pieniński Park Narodowy Trzy Korony, Sokolica, Wąwóz Szopczański, Spływ przełomem Dunajca.

Poleski Park Narodowy Wytyczno, cmentarz i pomnik Żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza z 1939 r., Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „Jezioro Długie”, Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „Dąb Dominik”, Ośrodek dydaktyczno-muzealny w Załuczu Starym.

Roztoczański Park Narodowy Ścieżka przyrodnicza na „Bukową Górę”, Rezerwat „Jarugi”, Wojda, miejsce bitwy partyzanckiej w 1942 r., Zwierzyniec, kościół „Na Wodzie” i ośrodek edukacyjno-muzealny.

Słowiński Park Narodowy Muzeum Przyrodniczo-Leśne w Smołdzinie, Wzgórze Rowokół, Rezerwat „Mierzeja”, Jezioro Gardno, Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach.

Świętokrzyski Park Narodowy Święta Katarzyna: zespół klasztorny, Łysica, Święty Krzyż: dawne opactwo Benedyktynów i Muzeum Przyrodniczo-Leśne, Rezerwat modrzewia polskiego na Górze Chełmowej.

Tatrzański Park Narodowy Dolina Kościeliska – Hala Ornak i Jaskinia Mroźna, Morskie Oko, Hala Gąsienicowa, Kasprowy Wierch, Dolina Strążyska, Muzeum TPN w Zakopanem.

Wielkopolski Park Narodowy Jezioro Góreckie, Jezioro Kociołek, Muzeum WPN, Rezerwat „Pojniki”, Studnia Napoleona.

Wigierski Park Narodowy Jezioro Wigry kolo wsi Bryzgiel lub kolo wsi Cimochowizna, Muzeum Parku w Krzywem, Płociczno, Wigierska Kolejka Wąskotorowa, Rzeka Czarna Hańcza k. Wysokiego Mostu, Zespół klasztorny Kamedułów w Wigrach.

Woliński Park Narodowy Muzeum WPN w Międzyzdrojach, Kawcza Góra, Jezioro Turkusowe w Wapnicy, Grodzisko nad jeziorem Czajczym, Rezerwat Pokazowy Żubrów.

rezerwat ścisły w Białowieskim Parku Narodowym

główne obiekty krajoznawcze

Województwo dolnośląskie
A) ZABYTKI
Bogatynia – drewniane budownictwo łużyckie Bolków – zamek Piastów świdnicko-jaworskich Czocha – zamek Grodziec k. Złotoryi – zamek Henryków – zespół klasztorny Cystersów Jawor – ewangelicki Kościół Pokoju Jelenia Góra – kościół św. Krzyża Karpacz – kościół Wang Kliczków – pałac Kłodzko – twierdza Krzeszów – pocysterski zespół klasztorny Książ – zespół zamkowo-parkowy Legnica – zamek książąt legnickich Legnickie Pole – pobenedyktyński zespół klasztorny Lubiąż – pocysterski zespół klasztorny Lubomierz – zabudowa rynku Oleśnica – zamek Srebrna Góra – twierdza Strzegom – kościół śś. Piotra i Pawła Świdnica – ewangelicki Kościół Pokoju Świdnica – katedra śś. Stanisława i Wacława Trzebnica – pocysterski zespół klasztorny Wambierzyce – bazylika Nawiedzenia NMP i kalwaria
B) MUZEA
Duszniki Zdrój – Muzeum Papiernictwa Jelenia Góra – Muzeum Okręgowe Kłodzko – Muzeum Ziemi Kłodzkiej Legnica – Dom Opatów Lubiąskich – Muzeum Miedzi Wałbrzych – Muzeum Okręgowe Zagórze Śląskie – zamek – Muzeum Regionalne PTTK
C) INNE OBIEKTY
Bogatynia – kopalnia węgla brunatnego Góra Ślęża – rezerwat archeologiczny Kletno – Jaskinia Niedźwiedzia Krzyżowa k. Świdnicy – Międzynarodowy Ośrodek Spotkań Młodzieży Kudowa Zdrój – Czermna – kaplica czaszek Międzygórze – rezerwat „Wodospad Wilczki” Polanica Zdrój – centrum uzdrowiska Wojsławice k. Niemczy – ogród dendrologiczny

Województwo kujawsko-pomorskie
A) ZABYTKI
Bydgoszcz – spichrze nad Brdą Chełmno – ratusz Chełmża – kościół Św. Trójcy Golub-Dobrzyń – zamek Grudziądz – zespół spichrzów nad Wisłą Inowrocław – kościół NMP tzw. „Ruina” Koronowo – kościół Wniebowzięcia NMP Kruszwica – Mysia Wieża Lubostroń k. Barcina – zespół pałacowo-parkowy Radzyń Chełmiński – ruiny zamku Strzelno – kościoły Św. Trójcy i św. Prokopa Świecie – ruiny zamku Włocławek – katedra Wniebowzięcia NMP
B) MUZEA
Biskupin – rezerwat archeologiczny – Muzeum Archeologiczne Bydgoszcz – Muzeum Okręgowe Inowrocław – Muzeum im. J. Kasprowicza Kłóbka k. Kowala – Park Etnograficzny Wenecja k. Żnina – Muzeum Kolei Wąskotorowej Włocławek – Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
C) INNE OBIEKTY
Ciechocinek – tężnie Fojutowo k. Tucholi – akwedukt Wierzchlas k. Tucholi – rezerwat „Cisy Staropolskie im. L. Wyczółkowskiego”

Województwo lubelskie
A) ZABYTKI
Chełm – kościół Rozesłania św. Apostołów Dęblin – twierdza Gołąb – kościół śś. Floriana i Katarzyny – domek loretański Hrebenne k. Tomaszowa Lubelskiego – cerkiew grekokatolicka św. Mikołaja Jabłeczna – prawosławny zespół klasztorny Janowiec – ruiny zamku Piotra Firleja Kazimierz Dolny – rynek – kościół św. Jana Chrzciciela i ruiny zamku Kodeń k. Terespola – kościół św. Anny Krasnobród – Podklasztor – zespół kościelno-klasztorny Puławy – zespół pałacowo-parkowy Tomaszów Lubelski – kościół Zwiastowania NMP Uchanie k. Hrubieszowa – kościół Wniebowzięcia NMP Zamość – zabudowa rynku
B) MUZEA
Kazimierz Dolny – Muzeum Sztuki Złotniczej Kozłówka k. Lubartowa – zespół pałacowo-parkowy – Muzeum Zamoyskich Nałęczów – Muzeum St. Żeromskiego Romanów k. Białej Podlaskiej – Muzeum Józefa I. Kraszewskiego Włodawa – zespól synagogalny – Muzeum Pojezierza Łęczyńsko – Włodawskiego Wojciechów k. Nałęczowa – Wieża Ariańska – Muzeum Kowalstwa Wola Okrzejska – Muzeum H. Sienkiewicza Zamość – Rotunda – Martyrologiczny Punkt Upamiętnienia
C) INNE OBIEKTY
Chełm – podziemia kredowe Hamernia k. Suśca – rezerwat „Czartowe Pole” Hniszów k. Dorohuska – dąb „Bolko” Janów Podlaski – stadnina koni Kazimierz Dolny – wąwozy lessowe Kock i Wola Gułowska – pola bitew wojny 1939 r. Nalęczów – centrum uzdrowiska Porytowe Wzgórze – miejsce bitwy partyzanckiej Sobibór – teren byłego obozu zagłady

Województwo lubuskie
A) ZABYTKI
Bytom Odrzański – zabudowa rynku Gościkowo – Paradyż – zespół pocysterski Kostrzyn – ruiny Starego Miasta Kożuchów – kościół NMP Lubsko – kościół NMP i ratusz Łagów – zamek Joannitów Ośno Lubuskie – obwarowania miejskie Rokitno – kościół NMP Szprotawa – kościół NMP Żagań – pałac i klasztor Augustianów Żary – kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
B) MUZEA
Dobiegniew – Muzeum Woldenberczyków Gorzów Wielkopolski – Muzeum Lubuskie Międzyrzecz – Dom Starostów – Muzeum Regionalne Ochla k. Zielonej Góry – Park Budownictwa Ludowego Zielona Góra – Muzeum Ziemi Lubuskiej
C) INNE OBIEKTY
Boryszyn k. Świebodzina – fortyfikacje Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego Dychów k. Krosna Odrzańskiego – elektrownia wodna Łęknica – Park Mużakowski Świerkocin – Zoo Safari

Województwo łódzkie
A) ZABYTKI
Boguszyce k. Rawy Mazowieckiej – kościół św. Stanisława Grębień k. Wielunia – kościół Św. Trójcy Inowłódź – kościół św. Idziego Łowicz – zabudowa Starego Rynku Łódź – zespół budynków „Księży Młyn” Łódź – willa ul. Wólczańska 31/33 Łódź – ulica Piotrkowska (od pl. Wolności do Al. Mickiewicza) Piotrków Trybunalski – kościół św. Franciszka Ksawerego Sieradz – kolegiata Wszystkich Świętych Skierniewice – dworzec kolejowy Sulejów – Podklasztorze – pocysterski zespół klasztorny Tum k. Łęczycy – kolegiata NMP i św. Aleksego Walewice k. Łowicza – zespół pałacowo-parkowy Warta – zespół klasztorny Bernardynów Wolbórz – zespół pałacowo-parkowy
B) MUZEA
Kutno – Muzeum Bitwy nad Bzurą 1939 Łowicz – gmach pomisjonarski – muzeum Łódź – Centralne Muzeum Włókiennictwa Łódź – Muzeum Historii Miasta Łodzi Łódź – Muzeum Sztuki Nieborów k. Łowicza – zespół pałacowo-parkowy – muzeum Oporów k. Kutna – zamek – Muzeum Wnętrz Ożarów k. Wielunia – dwór – Muzeum Wnętrz Dworskich
C) INNE OBIEKTY
Arkadia k. Łowicza – Park Romantyczny Bełchatów – kopalnia węgla brunatnego Bogusławice k. Wolborza – Państwowe Stado Ogierów Działoszyn – rezerwat „Węże” Łódź – Park im. Szarych Szeregów – pomnik Martyrologii Dzieci Piątek k. Łęczycy – geometryczny środek Polski – pomnik Rogów k. Koluszek – muzeum przyrodniczo-leśne – ogród dendrologiczny Tomaszów Mazowiecki – rezerwat „Niebieskie Źródła”

Województwo małopolskie
A) ZABYTKI
Biecz – kolegiata Bożego Ciała Binarowa k. Biecza – kościół św. Michała Archanioła Chochołów k. Zakopanego – drewniana zabudowa wsi Dębno k. Nowego Targukościół św. Michała Archanioła Kalwaria Zebrzydowska – zespół klasztorny i kalwaria Lanckorona – drewniana zabudowa i kościół pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela Lipnica Murowana – drewniana zabudowa miasta Miechów – dawny zespół klasztorny Bożogrobowców Nowy Wiśnicz – zamek Orawka k. Nowego Targu – kościół św. Jana Chrzciciela Powroźnik k. Muszyny – dawna cerkiew św. Jakuba Mł. Sękowa – kościół śś. Filipa i Jakuba Stary Sącz – klasztor Klarysek Sucha Beskidzka – zamek Szczyrzyc k. Mszany Dolnej – zespół klasztorny Cystersów Tarnów – zespół Starego Miasta
B) MUZEA
Bartne k. Gorlic – cerkiew śś. Kosmy i Damiana – Muzeum Sztuki Cerkiewnej Chabówka – Skansen Taboru Kolejowego Dębno k. Tarnowa – zamek – muzeum Nowy SączFalkowa – Sądecki Park Etnograficzny OświęcimBrzezinka – dawne obozy zagłady – Muzeum Auschwitz-Birkenau Tarnów – Muzeum Diecezjalne Wadowice – Dom Jana Pawła II – muzeum Wygiezłów k. Chrzanowa – Nadwiślański Park Etnograficzny Zakopane – Muzeum Tatrzańskie Zubrzyca Górna k. Jabłonki – Orawski Park Etnograficzny
C) INNE OBIEKTY
Bochnia – kopalnia soli Ciężkowice k. Gorlicrezerwat „Skamieniałe Miasto” Dobczyce – Jezioro Dobczycke i ruiny zamku Gorlice – cmentarz wojenny z 1915 r. Jaskinia Wierzchowska Górna k. Białego Kościoła Jaworki k. Szczawnicy – rezerwat „Wąwóz Homole” Krynica Zdrój – centrum uzdrowiska Niedzica – zamek – muzeum i zapora na Dunajcu Racławice k. Miechowa – pole bitwy z 1794 r. Szczawnica – centrum uzdrowiska Wieliczka – kopalnia soli Zakopane – stary cmentarz na Pęksów Brzyzku Zalipie k. Dąbrowy Tarnowskiej – ośrodek kultury ludowej

Województwo mazowieckie
A) ZABYTKI
Brochów k. Sochaczewa – kościół obronny śś. Andrzeja i Jana Chrzciciela Brok k. Ostrowi Mazowieckiej – kościół św. Andrzeja Ciechanów – zamek Czersk – ruiny zamku Czerwińsk n. Wisłą – zespół klasztorny Kobyłka – kościół Św. Trójcy Nowy Dwór Mazowiecki – Twierdza Modlin Płock – katedra Wniebowzięcia NMP Przasnysz – zespół klasztorny Bernardynów Pułtusk – zamek Radom – zespół klasztorny Bernardynów Radziejowice – zespół pałacowo-parkowy Siedlce – Stary Rynek
B) MUZEA
Czarnolas k. Zwolenia – Muzeum Jana Kochanowskiego Liw k. Węgrowa – zamek i dwór – muzeum Zbrojownia Opinogóra – zameczek – Muzeum Romantyzmu Orońsko k. Radomia – Centrum Rzeźby Polskiej Płock – Muzeum Mazowieckie Pruszków – Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego Przysucha – Muzeum im. O. Kolberga Radom – Muzeum Wsi Radomskiej Sierpc – Bojanowo – Muzeum Wsi Mazowieckiej Sochaczew – Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą Szydłowiec – zamek – Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych Warka – Winiary – dwór – Muzeum im. K. Pułaskiego Żelazowa Wola – dom F. Chopina – muzeum i park
C) INNE OBIEKTY
Czarnia k. Myszyńca – rezerwat „Czarnia” Kadzidło – ośrodek kurpiowskiej kultury ludowej Konstancin – Jeziorna – tężnia i zabudowa uzdrowiska Mała Wieś k. Grójca – rezerwat „Modrzewina” Niepokalanów – zespół klasztorny Franciszkanów Ossów k. Kobyłki – Mauzoleum i Cmentarz Poległych w 1920 r. Proboszczewice k. Płocka – grodzisko „Kosmata Góra” Stare Iganie – pole bitwy z 1831 r. Studzianki Pancerne – pomnik – Mauzoleum Wojska Polskiego Sulejówek – dom J. Piłsudskiego Treblinka k. Małkini – dawny obóz zagłady Żydów

Województwo opolskie
A) ZABYTKI
Byczyna – mury miejskie Głogówek – zespół miejski (zamek, ratusz, zespół klasztorny, kościół św. Bartłomieja) Głuchołazy – kościół św. Wawrzyńca Góra św. Anny – zespół klasztorny Franciszkanów i kalwaria Małujowice k. Brzegu – kościół św. Jakuba Moszna – zespół pałacowo-parkowy Nysa – kościół św. Jakuba Olesno – kościół św. Anny Opole – kościół Św. Trójcy Otmuchów – ratusz i zamek Paczków – zespół starego miasta
B) MUZEA
Brzeg – zamek – muzeum Góra św. Anny – Muzeum Czynu Powstańczego Łambinowice – Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych Opole – Muzeum Śląska Opolskiego Opole – Bierkowice – Muzeum Wsi Opolskiej
C) INNE OBIEKTY
Góra Św. Anny – pomnik Czynu Powstańczego Opole – amfiteatr

Województwo podkarpackie
A) ZABYTKI
Baranów Sandomierski – zamek Blizne k. Brzozowa – kościół Wszystkich Świętych Czerteż k. Sanoka – dawna cerkiew Haczów k. Krosna – kościół Wniebowzięcia NMP Jarosław – kamienica Orsettich i podziemna trasa turystyczna Kalwaria Pacławska k. Przemyśla – zespół klasztorny Franciszkanów z kalwarią Krasiczyn – zespół zamkowo-parkowy Krosno – kościół Nawiedzenia NMP Leżajsk – zespół klasztorny Bernardynów Posada Rybotycka k. Birczycerkiew obronna św. Onufrego Pruchnik k. Jarosławia – drewniana zabudowa Sieniawa – zespół pałacowo-parkowy
B) MUZEA
Bóbrka k. Krosna – Skansen Przemysłu Naftowego Kolbuszowa – Muzeum Kultury Ludowej Komańcza – klasztor Nazaretanek – Izba Pamięci kardynała Stefana Wyszyńskiego Krosno – Muzeum Podkarpackie Łańcut – zespół pałacowo-parkowy, muzeum Przeworsk – zespół pałacowo – parkowy, muzeum Radruż k. Horyńca – zespół cerkiewny św. Paraskewy, muzeum Rzeszów – Muzeum Okręgowe Sanok – Muzeum Budownictwa Ludowego Sanok, zamek – Muzeum Historyczne Żarnowiec k. Krosna – dwór – Muzeum Marii Konopnickiej
C) INNE OBIEKTY
Czarnorzeki k. Krosna – rezerwat „Prząki” i ruiny zamku Kamieniec Dukla – cmentarz wojenny Iwonicz Zdrój – centrum uzdrowiska Lesko – synagoga i cmentarz żydowski Rymanów Zdrój – centrum uzdrowiska Solina – zapora i jezioro

Województwo podlaskie
A) ZABYTKI
Białystok – kościół Chrystusa Króla i św. Rocha Białystok – zespół pałacowo-parkowy Drohiczyn – zespół klasztorny i katedra Św. Trójcy Łomża – katedra śś Michała Archanioła i Jana Chrzciciela Sejny – zespół klasztorny Dominikanów Supraśl – zespół klasztorny Bazylianów Tykocin – kościół Św. Trójcy
B) MUZEA
Białystok – Muzeum Podlaskie Ciechanowiec – Muzeum Rolnictwa Choroszcz – zespół pałacowy – Muzeum Wnętrz Pałacowych Nowogród – Muzeum Kurpiowskie Suwałki – Muzeum im. Marii Konopnickiej Tykocin – synagoga – muzeum
C) INNE OBIEKTY
Augustów – Kanał Augustowski Bachanowo k. Suwałk – rezerwat „Głazowisko Bachanowo nad Czarną Hańczą” Błaskowizna k. Suwałk – jezioro Hańcza Grabarka k. Siemiatycz – sanktuarium polskiego prawosławia Gulbieniszki k. Suwałk – Cisowa Góra Hajnówka – cerkiew Św. Trójcy Kruszyniany k. Krynek – meczet i cmentarz muzułmański Szurpiły k. Suwałk – Góra Zamkowa z grodziskiem i Jeziora Szurpilskie Turtul – punkt widokowy

Województwo pomorskie
A) ZABYTKI
Gniew – zamek Kartuzy – pokartuski zespół klasztorny Pelplin – pocysterski zespół poklasztorny – katedra NMP Żarnowiec k. Pucka – pocysterski zespół klasztorny Żukowo k. Kartuz – zespół poklasztorny Norbertanek
B) MUZEA
Będomin k. Kościerzyny – Muzeum Hymnu Narodowego Bytów – zamek krzyżacki – Muzeum Zachodniej Kaszubszczyzny Chojnice – Brama Człuchowska – Muzeum Regionalne Gdynia – Muzeum Marynarki Wojennej Gdynia – Muzeum Oceanograficzne i Akwarium Morskie Hel – Muzeum Rybołówstwa Kwidzyn – dawna katedra i zamek – muzeum Malbork – zamek – Muzeum Zamkowe Pelplin – Muzeum Diecezjalne Słupsk – Muzeum Pomorza Środkowego Tczew – Muzeum Wisły Wdzydze Kiszewskie – Kaszubski Park Etnograficzny
C) INNE OBIEKTY
Babi Dół k. Kartuz – rezerwat „Jar rzeki Raduni” Mechowo k. Pucka – Groty Mechowskie Odry k. Czerska – rezerwat „Kręgi Kamienne” Rozewie k. Władysławawa – latarnia morska i rezerwat „Przylądek Rozewie” Sopot – molo Stogi k. Malborka – cmentarz mennonicki Wirty k. Starogardu Gdańskiego – ogród dendrologiczny

Województwo śląskie
A) ZABYTKI
Cieszyn – rotunda św. Mikołaja Częstochowa – Jasna Góra Katowice – osiedla robotnicze Giszowiec i Nikiszowiec Mirów i Bobolice k. Żarek – ruiny zamków Olsztyn k. Częstochowy – ruiny zamku Pilica – kolegiata św. Jana Chrzciciela Podzamcze k. Ogrodzieńca – ruiny zamku Rudy – pocysterski zespół klasztorny
B) MUZEA
Będzin – zamek – Muzeum Zagłębia Bielsko Biała – Muzeum Okręgowe – Zamek Sułkowskich Bytom – Muzeum Górnośląskie Mysłowice – Centralne Muzeum Pożarnictwa Pszczyna – zespół palacowo-parkowy – Muzeum Pałacowe Zabrze – Muzeum Górnictwa Węglowego i jeden ze skansenów górniczych Żywiec – zamek – muzeum
C) INNE OBIEKTY
Chorzów – Park Kultury i Wypoczynku (planetarium, Górnośląski Park Etnograficzny, Stadion Śląski) Gliwice – maszt radiostacji Koniaków i Istebna k. Wisły – ośrodki beskidzkiej kultury ludowej Katowice – pomnik Powstańców Śląskich Piekary Śląskie – sanktuarium maryjne i kalwaria Podlesice k. Kroczyc – rezerwat „Góra Zborów” Tarnowskie Góry – Kopalnia Zabytkowa Wisła Czarne – źródła Wisły pod Baranią Górą

Województwo świętokrzyskie
A) ZABYTKI
Chęciny k. Kielc – ruiny zamku Jędrzejów – zespół klasztorny Cystersów Kielce – katedra Wniebowzięcia NMP Klimontów – kościół św. Józefa Koprzywnica – pocysterski zespół klasztorny Opatówkolegiata św. Marcina Szydłówśredniowieczny zespół miejski Ujazd k. Opatowa – ruiny zamku  Wąchock – zespół klasztorny Cystersów Wiślicakolegiata Narodzenia NMP
B) MUZEA
Jędrzejów – Muzeum im. Przypkowskich Kielce – pałac biskupów krakowskich – Muzeum Narodowe Nowa Słupia – Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego Oblęgorek k. Kielc – Muzeum H. Sienkiewicza Sielpia Wielka k. Końskich – Muzeum Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego Tokarnia k. Chęcin – Muzeum Wsi Kieleckiej
C) INNE OBIEKTY
Bałtów – Park Jurajski Bartków k. Zagnańska – dąb „Bartek” Busko Zdrój – centrum uzdrowiska „Jaskinia Raj” – jaskinia Kielce – rezerwat „Kadzielnia” Krzemionki k. Ostrowca Św.rezerwat archeologiczny Michniów k. Suchedniowa – Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskiej Wykus k. Wąchocka – rezerwat „Wykus” i symboliczny cmentarz partyzancki

Województwo warmińsko-mazurskie
A) ZABYTKI
Frombork – zespół wzgórza katedralnego Giżycko – twierdza Boyen Kętrzyn – kościół św. Jerzego Morąg – kościół śś. Piotra i Pawła Nidzica – zamek Olsztyn – katedra św. Jakuba Orneta – kościół śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty Reszel – zamek Święta Lipka – zespół klasztorny Jezuitów
B) MUZEA
Elbląg – Muzeum Okręgowe Lidzbark Warmiński – zamek – muzeum Olsztyn – zamek – Muzeum Warmii i Mazur Olsztynek – Muzeum Budownictwa Ludowego Pranie nad Jez. Nidzkim – Muzeum K. I. Gałczyńskiego Stębark k. Olsztynka – Muzeum Grunwaldzkie – pole bitwy z 1410 r.
C) INNE
Bisztynek – „Diabelski Kamień” Gierłoż k. Kętrzyna – Wilczy Szaniec Kadyny k. Tolkmicka – Dąb Jana Bażyńskiego Kanał Elbląsko-Ostródzki – przejazd statkiem do Elbląga od pochylni Buczynie Krutyń k. Rucianego-Nidy – dolina Krutyni i jeziorka z pływającymi wyspami Łyna k. Nidzicy – rezerwat „Źródła Łyny” Olsztyn – planetarium i obserwatorium astronomiczne Pieniężno – rezerwat „Dolina rzeki Wałszy” Stańczyki – wiadukty w Puszczy Rominckiej Śniardwy (rejs po jeziorze) Wojnowo k. Rucianego-Nidy – cerkiew staroobrzędowców

Województwo wielkopolskie
A) ZABYTKI
Antonin k. Ostrowa Wielkopolskiego – pałac myśliwski Bieniszew k. Konina – zespół klasztorny Kamedułów Bralin k. Kępna – kościół Narodzenia NMP „Na pólku” Gniezno – bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP Gostyń – zespół klasztorny Filipinów Górka Klasztorna – pobernardyński zespół klasztorny Kalisz – katedra św. Mikołaja Kościan – kościół NMP Wniebowziętej Ląd k. Konina – pocysterski zespół klasztorny Leszno – kościół św. Mikołaja Lubin k. Kościana – zespół klasztorny Benedyktynów Obra k. Wolsztyna – pocysterski zespół klasztorny Pawłowice k. Leszna – zespół pałacowy Przemęt k. Leszna – kościół pocysterski Rydzyna – zespół urbanistyczny i zamek Sieraków – kościół NMP Niepokalanie Poczętej Sulmierzyce k. Krotoszyna – ratusz Tarnowo Pałuckie k. Wągrowca – kościół św. Mikołaja Trzemeszno – kościół NMP i św. Wojciecha Turew k. Kościana – zespół pałacowo-parkowy Wągrowiec – kościół św. Jakuba Wąsowo k. Nowego Tomyśla – zespół pałacowo – parkowy Woźniki k. Grodziska Wielkopolskiego – zespół klasztorny Franciszkanów
B) MUZEA
Giecz k. Środy Wlkp. – rezerwat archeologiczny Gniezno – Muzeum Początków Państwa Polskiego Gołuchów – zamek – muzeum Kalisz – Muzeum Ziemi Kaliskiej Konin-Gosławice – zamek – Muzeum Okręgowe Kórnik – zamek – Muzeum Wnętrz Zamkowych – arboretum Lednica – Ostrów Lednicki – Wielkopolski Park Etnograficzny Rakoniewice k. Wolsztyna – Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa Rogalin – zespół pałacowy – muzeum Sieraków – Muzeum – Zamek Opalińskich Szamotuły – Muzeum – Zamek Górków Szreniawa k. Poznania – Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolnospożywczego Śmiełów k. Jarocina – pałac – muzeum Wolsztyn – skansen parowozów
C) INNE OBIEKTY
Gołuchów k. Kalisza – głaz św. Jadwigi Pobiedziska – skansen miniatur Stary Licheń k. Konina – sanktuarium maryjne z kościołem MB Bolesnej Królowej Polski

Województwo zachodniopomorskie
A) ZABYTKI
Białogard – kościół Narodzenia NMP Kamień Pomorski – katedra św. Jana Chrzciciela Kołobrzeg – katedra Wniebowzięcia NMP Krąg k. Polanowa – zespół zamkowy Pyrzyce – mury miejskie Stare Drawsko – ruiny zamku Stargard Szczeciński – kościół NMP Królowej Świata Świdwin – zamek Trzebiatów – kościół Macierzyństwa NMP Tuczno k. Wałcza – zamek
B) MUZEA
Darłowo – zamek – muzeum Kołobrzeg – Muzeum Oręża Polskiego
C) INNE OBIEKTY
Chojna – platan „Olbrzym” Dolina Pięciu Jezior k. Połczyna Zdroju – rezerwat przyrody Glinna k. Starego Czarnowa – ogród dendrologiczny Siekierki – cmentarz wojenny Trzęsacz k. Trzebiatowa – brzeg klifowy i ruiny kościoła Tychowo k. Białogardu – głaz „Trygław” Wałcz – ośrodek sportowy i most nad jeziorem Raduń Zdbice k. Wałcza – fortyfikacje Wału Pomorskiego Żydowo k. Polanowa – elektrownia pompowo-szczytowa (widok)

* w Kanonie przyjęto skrótowe nazwy niektórych obiektów.

ETYKIETY

KOMENTARZE